انجمن علمی حقوق دانشگاه پیام نور

اما در اين بخش نگاهي اجمالي به اختيارات كنگره در ساختار نظام سياسي ايالات متحده مي‌اندازيم.

قانون اساسي ايالات متحده اختيار انحصاري وضع قوانين را به كنگره واگذار كرده است. اين اختيارات در ذيل بند يك ماده 8 قانون اساسي ايالات متحده به اين شرح آمده است: حق انتشار اسكناس، تامين هزينه‌هاي ارتش، اعلان جنگ و تنظيم مبادلات تجاري ميان ايالت‌ها و تنظيم تجارت خارجي. كنگره همچنين بر سياست‌هاي پولي و مالياتي دولت فدرال نيز نظارت دارد. همان طور كه مي‌دانيد سياست‌هاي پولي و مالياتي يكي از مهم‌ترين منابع قدرت در هر حكومت است. قانون اساسي همچنين اختيار تصويب تمامي قوانين ضروري و مورد نياز جامعه را به كنگره تفويض كرده است. در برخي مواقع به اين منبع قدرت كه به صورت تلويحي به آن اشاره شده است، قيود متغير نيز گفته مي‌شود. نظارت بر نحوه عملكرد دولت و ساير نهادهاي حكومتي از قبيل وزارت دادگستري نيز يكي از مهم‌ترين اختياراتي است كه به كنگره تفويض شده است. از ديگر مسووليت‌هاي كنگره احضار مقامات ارشد دولتي براي پاسخگويي به سوالات اعضاي كنگره، حسابرسي از مراكز دولتي و برگزاري جلسات مختلف براي رسيدگي به شكايات مردمي است. كنگره همچنين جلساتي نيز براي بررسي و تدوين موضوعات مورد علاقه عموم مردم برگزار مي‌كند و وظيفه تاييد صحت انتخاب را نيز بر عهده دارد. معمولا در بسياري از موارد صحت انتخابات تاييد مي‌شود. كنگره ايالات متحده از زمان تشكيل آن از برخي اختيارات خود بندرت استفاده كرده است. به عنوان مثال علي‌رغم اين‌كه كنگره مي‌تواند رئيس‌جمهور و ساير اعضاي مقامات دولت فدرال را به جرم خيانت، دريافت رشوه و ساير تخلفات مهم استيضاح كند و در بسياري از مواقع نيز اعضاي كنگره در مورد لزوم استيضاح صحبت مي‌كنند اما تنها در 14 مورد جلسات استيضاح برگزار شده است.

كنگره به طور مشترك با رئيس‌جمهور وظيفه نظارت بر ارتش را بر عهده دارد. كنگره اختيار اعلان جنگ، تامين تسليحات و هزينه‌هاي مورد نياز ارتش را بر عهده دارد اما فرماندهي نيروهاي مسلح بر عهده رئيس‌جمهور است. تاكنون كنگره در 5 مورد اعلان جنگ كرده است.

شرايط شركت در رقابت‌هاي انتخاباتي مجلس سنا و مجلس نمايندگان مشابه هم است. هر ايالت در مجلس سنا داراي 2 سناتور است كه با توجه به وجود 50 ايالت در ايالات متحده تعداد نمايندگان مجلس سنا 100 نفر مي‌باشد. طول هر دوره مجلس سنا نيز 6 سال است. شرايط شركت در انتخابات مجلس سنا عبارتند از: 1ـ هر كانديدا بايد حداقل 30 سال سن داشته باشد. 2ـ هر فرد بايد حداقل 9 سال تابعيت ايالات متحده را داشته باشد. 3ـ هر نامزد بايد از محل ايالت سكونت خود در انتخابات شركت كند. بسياري از اعضاي سنا سابقه عضويت در مجالس ايالتي و شوراهاي شهر را در كارنامه خود دارند.

مجلس نمايندگان داراي 435 عضو مي‌باشد كه اين نمايندگان با توجه به جمعيت هر ايالت انتخاب مي‌شوند. هر ايالت حداقل داراي يك كرسي در مجلس نمايندگان است. چنانچه هر ايالتي خواهان در اختيار گرفتن كرسي‌هاي بيشتري در مجلس نمايندگان باشد مي‌بايستي كه در داخل ايالت ناحيه‌هايي تشكيل دهد. تعداد جمعيت و افراد در نظر گرفته شده براي هر ناحيه نيز مي‌بايستي تقريبا يكسان و برابر باشد. اداره ملي آمار ايالات متحده نيز هر 10 سال يكبار نسبت به شمارش تعداد جمعيت هر ايالت اقدام مي‌كند و تعداد كرسي‌هاي هر ايالت در مجلس نمايندگان را مشخص مي‌كند. اعضاي مجلس نمايندگان براي يك دوره 2 ساله انتخاب مي‌شوند. شرايط شركت در انتخابات مجلس نمايندگان عبارت است از: 1ـ هر كانديدا بايد حداقل 25 سال داشته باشد. 2ـ حداقل 7 سال به تابعيت ايالات متحده درآمده باشد (شهروند اين كشور باشد). 3ـ از ايالت محل سكونت خود در انتخابات مجلس شركت كند. 5 عضو اضافي نيز از پورتوريكو، گوام، ساموآ، جزاير ويرجين و شهر واشنگتن و حومه آن نيز در مجلس نمايندگان حضور دارند. هيچ يك از اين 5 عضو از حق راي دادن در مجلس نمايندگان برخوردار نيستند.

اين مجلس همانند مجلس سنا پيش‌نويس قوانين را تهيه، تدوين و به تصويب مي‌رساند و چنانچه رئيس‌جمهور اين مصوبات را امضا كند، اجراي آن از سوي نهادهاي مختلف الزامي مي‌شود. مجلس نمايندگان 435 عضو دارد، طول دوره آن 2 سال است و اعضايش از ميان ناحيه‌هاي (حوزه‌هاي) انتخاباتي با جمعيت يكسان انتخاب مي‌شوند.

كرسي‌هاي مجلس نمايندگان طي فرآيندي به نام «سهميه‌بندي» و با توجه به جمعيت ايالت‌ها تقسيم مي‌شود. اداره آمار ايالات متحده پس از انجام يك آمار ملي و سراسري در هر 10 سال و با استفاده از يك فرمول خاص رياضي تعداد نمايندگان هر ايالت را مشخص مي‌كند. هر ايالت حداقل يك كرسي در مجلس نمايندگان دارد.

با تغييرات جمعيتي تعداد كرسي‌هاي نمايندگي ايالت‌ها كم و زياد مي‌شود. پس از سرشماري جمعيت در سال 2000 به تعداد كرسي‌هاي 8 ايالت اضافه شد و از كرسي‌هاي 10 ايالت كاسته شد.

حزبي كه اكثريت كرسي‌ها را در اختيار داشته باشد رئيس مجلس نمايندگان را انتخاب مي‌كند. رئيس مجلس نمايندگان هم رياست مجلس و هم رهبري حزب اكثريت را به عهده دارد. از جمله مسووليت‌هاي مهم رئيس مجلس نمايندگان ارجاع لوايح به كميسيون‌ها، انتصاب اعضاي كميسيون‌هاي ويژه و تعيين زمان صحبت نمايندگان در صحن علني مجلس است.

از آنجا كه هر كانديدا با طيف وسيعي از مخاطبان در هر ايالت مواجه است بناچار مي‌بايستي هزينه‌هاي زيادي نيز براي انجام تبليغات در جرايد و تلويزيون متحمل شوند. بسياري از كانديداها با ارسال بروشور به درب منازل به انجام تبليغات مي‌پردازند. درج آگهي‌هاي تبليغاتي و ارسال بروشور به منازل مردم، هزينه‌هاي سنگيني را براي كانديدا‌ها به همراه دارد. در سال 2000 ميانگين هزينه‌اي كه يك كانديداي پيروز در انتخابات سنا متحمل شده بود مبلغ 7 ميليون دلار بود. اين در حالي است كه ميانگين هزينه كانديداي پيروز در انتخابات مجلس نمايندگان مبلغ 800 هزار دلار بود. برخورداري كانديداها از امكانات مالي فراوان و حمايت مناسب مالي از سوي حاميان هر كانديدا يكي از عوامل مهم براي پيروزي در انتخابات مجلس سنا به شمار مي‌آيد.

هزينه سنگين انتخابات مجلس سنا، تعداد كانديداهاي شركت در انتخابات را محدود به سياستمداران مجربي مي‌كند كه از حمايت شبكه‌هاي مالي گسترده برخوردار باشند. در نتيجه اعضاي كنگره نسبت به اعضاي مجلس نمايندگان مسن‌تر و به لحاظ سياسي باتجربه‌تر هستند. بيشتر سناتورها از پيشينه و وضعيت مالي مناسبي برخوردارند و جزو افراد ثروتمند و متمول جامعه به حساب مي‌آيند. ثروت غيرعادي سناتورها بيشتر به خاطر بهره‌مندي آنها از امكانات مناسب مالي است. حدود سه چهارم سناتورها پيش از پيروزي در انتخابات سنا در مشاغلي همچون بانكداري يا فعاليت‌هاي حقوقي مشغول به كار بوده‌اند.

تنها تعداد محدودي از افراد طبقه متوسط و كارگر شانس پيروزي در انتخابات مجلس سنا را دارند. اين امر دلايل مختلفي دارد كه در اين ميان مي‌توان به هزينه سنگين انتخابات و ضرورت ارتباط كانديداها با نخبگان سياسي و اجتماعي اشاره كرد. از طرف ديگر تركيب سنا به هيچ عنوان بازگوكننده وضعيت نژادي ايالات متحده نيست. تنها چند آمريكايي آفريقايي‌تبار به نام‌هاي كارول موسلي بران، ادوارد بروك، بلانچ بروس، هيرام رولز و باراك اوباما توانسته‌اند در انتخابات مجلس سنا به پيروزي برسند.

زنان نيز براي كسب كرسي‌هاي مجلس سنا با مشكلات و موانع فراواني روبه‌رو بوده‌اند، هر چند زماني‌كه سناتورها فوت مي‌كنند همسرانشان [به جاي آنها] به كرسي مجلس سنا تكيه مي‌زنند. هتي كاراوي اولين زني بود كه تمام مدت زمان قانوني (6 سال) را در مجلس سنا، به عنوان نماينده حضور داشت (وي از سال 1932 در اين سمت حضور داشت). تا سال 2001، 31 نماينده زن در مجلس سنا عضويت داشته‌اند كه بيش از نيمي از آنان تمام مدت يعني 6 سال كامل در سنا حضور داشتند. هنگام آغاز به كار كنگره صد و هفتم، (يعني در سال‌هاي 2001 تا 2003 )، 13 نماينده زن در سنا حضور داشتند. در سال 2000 هيلاري رودهام كلينتون اولين نماينده زني بود كه در انتخابات مجلس سنا به پيروزي رسيد و به اين مجلس راه پيدا كرد.

جلسات استماع كنگره يكي از ابزارهاي مهمي است كه كميسيون‌ها با استفاده از آنها در مراحل اوليه تصويب يك قانون (قانونگذاري) به جمع‌آوري و تحليل اطلاعات مي‌پردازند. مي‌توان گفت مراحل آماده‌سازي و برگزاري جلسات استماع داراي ويژگي‌هاي مشتركي هستند. در اين جلسات، شاهدان به بيان شفاهي شهادت خود مي‌پردازند و اعضاي كنگره نيز سوالات خود را از اين شاهدان مي‌پرسند. جورج بي گالووي جلسات استماع را يك معدن و منبع بسيار باارزش در جمع‌آوري اطلاعات در تمام عرصه‌هاي عمومي، خصوصي و دولتي ايالات متحده مي‌داند. برخي از مقامات دولتي نيز گزارش‌هاي منتشر شده از جلسات استماع كنگره را مهم‌ترين گزارش‌هايي مي‌دانند كه در اين نهاد توليد و ارائه مي‌شود.

به نظر مي‌رسد تمامي كارشناسان مسائل سياسي در مورد نقش و تاثيرگذاري روساي جمهور در فرآيند قانونگذاري در كنگره به يك اجماع كامل رسيده‌اند، هر چند براي اين تاثيرگذاري محدوديت‌هايي نيز قائل هستند. به عنوان نمونه تفكيك قوا در نظام سياسي آمريكا خود نوعي محدوديت براي روساي جمهور محسوب مي‌شود؛ چرا كه هر لايحه‌اي پيش از رسيدن به دفتر رئيس‌جمهور براي تاييد وي بايد به تصويب اكثريت مجلس نمايندگان و سنا برسد.

همچنين قوانين داخلي سنا نيز يك مانع ديگر براي اتخاذ سياست‌هاي بنيادين و راديكال از سوي رئيس‌جمهور محسوب مي‌شود. همچنين وجود پاره‌اي از مناسبات خاص در مجلس سنا از قبيل اين كه تمامي فعاليت‌هاي آن بر پايه يك اجماع و توافق همه‌جانبه ميان اعضاي آن صورت مي‌گيرد در واقع خارج از كنترل رئيس‌جمهور به شمار مي‌آيد.

موضوع مهم ديگري كه دردسرهاي فراواني براي رئيس‌جمهور ايجاد مي‌كند استفاده از حربه اطاله كلام در صحن علني مجلس سناست كه با هدف تاخير در طرح لوايح و در نهايت مانع‌تراشي براي تصويب آنها صورت مي‌گيرد. به نظر مي‌رسد تنها راه پيش روي روساي جمهور براي غلبه بر اين مشكلات و همچنين تصويب لوايح مورد نظر خود اين است كه هر رئيس‌جمهور بتواند به جاي 51 راي در سنا از راي 60 سناتور در مجلس سنا برخوردار باشد.

علاوه بر اين، عوامل ديگري نيز وجود دارند كه مي‌توانند بر موفقيت روساي جمهور در تصويب لوايح مورد نظر خود تاثيرگذار باشند. به عنوان نمونه ميزان آراي كسب شده از سوي رئيس‌جمهور در انتخابات رياست جمهوري، تركيب چينش اعضاي كنگره، توازن حزبي در كنگره، وجهه و موقعيت رئيس‌جمهور در ميان مردم، همگي در توانايي وي براي فشار آوردن بر كنگره براي تصويب پيشنهادهاي رئيس‌جمهور تاثيرگذار هستند. در واقع بدون در نظر گرفتن اختيارات رسمي و قانوني كه از سوي قانون اساسي ايالات متحده به رئيس‌جمهور تفويض شده است بخش عمده‌اي از توانمندي رئيس‌جمهور در تاثيرگذاري بر فرآيند قانونگذاري از ميزان آراي وي در انتخابات، محبوبيت وي در ميان مردم و ميزان كرسي‌هاي هر حزب در كنگره نشأت مي‌گيرد.

منبع:http://www.jamejamonline.ir